على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

794

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

نمودن . تبغم ( tabaqqom ) م . ع . بانگ كردن آهو و شتر و گاو دشتى و گوزن و بز كوهى . تبغنج ( tabaqnoj ) م . ع . بسيار كرشمه كردن . تبغى ( tabaqqi ) م . ع جستن يق تبغيته يعنى جستم آن را . تبغيض ( tabqiz ) م . ع . بغضه اليه تبغيضا : دشمن گردانيد او را بوى . تبغيل ( tabqil ) م . ع . سست و مانده گرديدن . و هجين گردانيدن اولاد يق تزوج فلان فى بنى فلان فبغلهم . و نوعى از رفتار شتر يق بغلت الابل . تبفوز ( tabfovz ) ا . پ . پيرامون و گرداگرد دهان آدمى و چارپايان . و منقار مرغان . تبقر ( tabaqqor ) م . ع . فراخ و گشاد شدن . و فراخى در مال و علم حاصل كردن . تبقط ( tabaqqot ) م . ع . تبقط - الخبر : گرفت خبر را اندك اندك . تبقع ( tabaqqo ' ) م . ع . داغدار شدن و پيسه گرديدن . تبقل ( tabaqqol ) م . ع . بطلب بقل بر آمدن و تبقلت الماشية : چريد آن ستور سبزه را . تبقم ( tabaqqom ) م . ع . تبقمت الغنم : دير خيز و گرانبار گرديد گوسپنداز بار بچهء شكم . تبقوز ( tabqovz ) ا . ع . تبفوز . تبقى ( tabaqqi ) م . ع زنده و باقى گذاشتن . تبقيه ( tabqeyat ) م . ع . بقاه تبقية : زنده و باقى گذاشت آن را و نگاهداشت آن را . المثل : بق نعليك و ابذل قدميك يضرب عند الحفظ للمال و بذل النفس فى صونه . تبقير ( tabqir ) م . ع . بازى كردن بازى بقيرى ( boqqayr ) كه بازى كوها موى باشد . تبقيط ( tabqit ) م . ع . بقط فى الجبل تبقيطا : بر آمد بر كوه و بقط فى الكلام و المشى : شتابى كرد در سخن و رفتار و بقط فلانا بالكلام : غلبه كرد فلان را بحجت . و بقط الشيئ : جدا و پراكنده كرد آن چيز را . المثل بقيطه بطبك يعنى جدا و دور كن آن را بتدبيرى كه كسى را معلوم نشود و اصل مثل آن است كه مردى احمق بخانهء معشوقهء خود آمد ناگاه شكمش پيچيد و پليد كرد خانه را پس بمعشوقهء خويش گفت بقيطه بطبك : و اين مثل را در حق كسى گويند كه از وى استوارى كار و حيله و تدبير طلب نمايند . تبقيع ( tabqi ' ) م . ع . جائى رفتن . و ما ادرى اين بقع . نمىدانم كجا رفت . و بقع الصباغ الثوب : جابجا بىرنگ گذاشت جامه را . تبقيق ( tabqiq ' ) م . ع . بقق المال تبقيقا : پراكنده ساخت مال را . تبقيل ( tabqil ) م . ع . سياست كردن و بقل وجه الغلام : ريش بر آورد آن كودك . تبك ( tabk ) ا . پ . ريشه و طراز ابريشمى كمربند و جز آن . تبكاء ( tabk ' ) و ( tebk ' ) ا . ع . گريستن و بسيار گريستن . تبكان ( tabk n ) ا . پ . خار و شوك . تبكبك ( tabakbok ) م . ع . تبكبكوا تبكبكا : ازدحام نمودند . تبكر ( tabakkor ) م . ع . پيش شدن و پيش رفتن . تبكل ( tabakkol ) م . ع . معاوضه كردن چيزى به چيزى . و آميزش . و غنيمت . و درهم آميختن چيزى و غنيمت گرفتن . و تبكله و عليه : فرو گرفت او را بزدن و دشنام و قهر . و تبكل فى الكلام : آميخت سخن را . و تبكل فى مشيه : بناز خراميد . تبكم ( tabakkom ) م . ع . تبكم عليه الكلام : درماند در سخن . تبكية ( tabkeyat ) م . ع . بكاه و عليه تبكية : ستايش‌گويان بگريست بر وى . و بكاه على الميت : انگيخت او را بر گريستن بر مرده . تبكيت ( tabkit ) م . ع . زدن كسى را بشمشير و چوب‌دستى و مانند آن . و پيش آمدن كسى را بمكروه . و درشتى و سرزنش كردن . و غلبه نمودن بحجت . تبكير ( tabkir ) م . ع . پيش شدن و آمدن نماز را در اول وقت آن يق بكروا بصلوة المغرب اى صلوها عند سقوط القرص و بكره و عليه : آمد او را بامداد . و بكر اليه : شتابى كرد بسوى آن در هر وقت كه باشد . و بكره على اصحابه : پگاه خيزانيد او را بر ياران وى . تبكيع ( tabki ' ) م . ع . غلبه كردن بر كسى بحجت . و نيك بريدن . و پاره‌پاره ساختن . تب گرفته ( tab - gerefte ) ص . پ . لرزان از تب . تبل ( tabl ) ا . ع . دشمنى . ج : تبول و تبابيل . و كينه يق اصبت بتبل . و بيمارى . ج : اتبال . تبل ( tabl ) م . ع . تبله تبلا ( از باب ضرب ) : بريد آن را . و تبله ( از باب نصر ) : برد عقل او را . و تبل فلانا الحب : بيمار كرد دوستى فلان را و فاسد نمود آن را .